FEEST VAN DE HERSCHEPPING – Pinksteren 2020 – Woord van bemoediging door Mgr. Gerard de Korte

Het Paasfeest, Hemelvaart en ook het Pinksterfeest vieren wij dit jaar met gesloten kerkgebouwen. Vanaf half maart waren omwille van de volksgezondheid, in de ogen van de overheid en de Nederlandse bisschoppen, stringente regels noodzakelijk. Met name ouderen zijn extra kwetsbaar voor het rondwarende virus. En vooral oudere mensen verzamelen zich in onze kerkgebouwen voor het vieren van de liturgie. Een en ander impliceerde uiterste voorzichtigheid. Want de eredienst aan God mag geen bron van ziekte en dood van medemensen worden. Natuurlijk heeft dat bij veel gelovigen uitermate veel pijn en verdriet gegeven, niet in de laatste plaats ook bij de priesters en de bisschoppen. De onmogelijkheid om de Heilige Communie te ontvangen en de beperking tot de geestelijke communie is voor talrijke gelovigen een heel groot offer geweest. Mede door de grote discipline en uithoudingsvermogen van verreweg de meeste Nederlanders lijkt het virus enigszins onder controle te zijn. Maar zolang er geen afdoende medicijnen voor patiënten zijn ontwikkeld en vooral zolang er geen vaccin tegen het virus is gevonden, is uiterste alertheid noodzakelijk. Zowel van de regering als van ons als mensen van de Kerk.

Kerkelijke herschepping
Pinksteren vormt het feest van Gods Geest. Wij lezen in het Nieuwe Testament dat tijdens het eerste Pinksterfeest angstige en lamgeslagen leerlingen van Jezus weer moed vatten. Zij beëindigen een zelfgekozen afzondering. De deuren en ramen gaan open. In kracht van de heilige Geest verkondigen zij Gods grote daden met als kern Gods onvoorwaardelijke liefde en trouw in Jezus Christus. Pinksteren betekent in zekere zin de geboorte van de Kerk. De leerlingen staan op uit hun verlamming en vatten moed om als missionarissen te gaan getuigen. Tegen die achtergrond mogen wij Pinksteren het feest van de herschepping noemen.

Allereerst in Jeruzalem, maar al snel ook buiten de stad, worden volgelingen van Jezus actief. Eerst worden Joodse mensen aangesproken. Maar al spoedig wordt duidelijk dat God de poort van het geloof heeft opengezet voor alle mensen. Het Evangelie heeft een universele strekking. Uit alle volkeren, rassen en talen worden mensen uitgenodigd hun hart aan het Evangelie te geven en in vriendschap met de levende Christus te gaan leven.

In deze dagen beleven wij, als gelovigen in Nederland, in zekere zin ook een herschepping, of op zijn minst een kerkelijke herstart. De versoepelingen die maatschappelijk mogelijk zijn, bieden ook voor onze Kerk nieuw perspectief. Nog voorzichtig en stap voor stap. In de maand juni gaat het om eucharistievieringen met dertig gelovigen. En per 1 juli zal dat met honderd gelovigen mogelijk zijn. Op Sacramentsdag, zondag 14 juni, zal na drie maanden weer de Heilige Communie worden uitgereikt. Tenzij een tweede besmettingsgolf roet in het eten gooit en de overheid alsnog nieuwe beperkende maatregelen moet afkondigen. Alles bijeen zijn de versoepelingen een reden tot grote dankbaarheid.

De bisschoppelijke regels die vanaf 1 juni gelden, hebben niet overal gejuich opgeroepen. Sommige regels worden als extreem voorzichtig beleefd. Ik besef dat de bisschoppen veel van de pastores en besturen vragen om de kerkelijke herstart in goede banen te leiden. Het zou fantastisch zijn als de stringente regels spoedig kunnen worden versoepeld. Maar zolang het virus onder ons is, mag juist van de Kerk als morele instantie, worden verwacht dat zij optimaal zorgt voor de gezondheid van mensen. Ik heb alle vertrouwen dat pastorale teams en besturen op dit punt prudent zullen handelen.

Door de crisis zijn heel veel pastores op digitaal terrein creatief geworden. Gelukkig kon zo in veel gevallen de liturgie van de Kerk bij de gelovigen gebracht worden en kon ook op catechetisch en diaconaal terrein het nodige werk doorgang vinden. Zo hoor ik van meerdere priesters dat zij langs de digitale weg catechese geven of met hun jongeren in contact blijven. Laten wij hopen dat bij de doorstart van het kerkelijk leven de mogelijkheden van de techniek optimaal worden benut voor een nieuwe missionaire inzet.

Maatschappelijke herschepping
Het virus heeft naast medische ook grote sociale gevolgen. Ik noem alleen al de eenzaamheid van ouderen én jongeren. Steeds duidelijker wordt echter ook de sociaaleconomische impact van de wereldwijde pandemie. Vele miljoenen mensen zijn werkeloos geworden en vele miljarden zijn verdampt. De coronacrisis raakt de wereld in een tijd van grote maatschappelijke uitdagingen. Wij stonden immers al vòòr de crisis voor de taak om de wereld tot 2050 rechtvaardiger en duurzamer te maken. Wij vieren dit jaar het lustrum van de encycliek Laudato Si. In 2015 schreef onze paus dit baanbrekende document en de inhoud is van uitermate groot belang tot op de dag van vandaag.

Paus Franciscus komt op voor een cultuur van het leven. In de visie van de paus gaat het dan niet alleen om het bescherming van het ongeboren leven en het oude, aftakelende leven maar ook om wereldwijde sociale rechtvaardigheid en de bescherming van de aarde als ons gemeenschappelijk huis. Wij moeten de komende jaren onze blik steeds meer verbreden en niet alleen zorgen voor mensen maar ook voor onze dieren en planten.

De directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau, Kim Putters, citeerde recent in een interview het Engelse spreekwoord Never waste a good crisis. De coronacrisis vormt voor overheden, ondernemingen en burgers een extra uitdaging om de totale economie verder te verduurzamen, massale verspilling van voedsel en grondstoffen effectief te bestrijden en te komen tot een betere verdeling van de goederen van deze wereld. Om dit te realiseren doet de paus een oproep tot een ecologische bekering. Wij moeten recht doen aan de armen en vluchtelingen van deze wereld en goed omgaan met Moeder Aarde. In de komende jaren moet deze wereldwijde transitie meer en meer gestalte krijgen. Een geweldige opdracht voor de gehele mensheid. De Pinkstergeest kan christenen inspireren tot deze maatschappelijke herschepping die de komende decennia zal moeten plaatsvinden. Paus Franciscus roept in Laudato Si op tot een bundeling van alle spirituele krachten, christenen, andersgelovigen en ongelovigen. De inzet voor meer rechtvaardigheid en bescherming van de schepping vormt immers een opdracht voor alle mensen, ongeacht hun godsdienst of levensovertuiging. Wij geloven dat Gods Geest ver buiten de Kerk aan het werk is. Het ware, goede en schone buiten de christelijke cultuurkring mogen wij dankbaar zien als het werk van Gods Geest. 

Kom Schepper Geest
Op weg naar het Pinksterfeest bidden wij om de komst van Gods scheppende en herscheppende Geest. Zowel kerkelijk als maatschappelijk staan wij voor grote uitdagingen. De Geest wil christenen inspireren om de verantwoordelijkheid van hun doopsel serieus te nemen en te bouwen aan missionaire parochies rondom Christus. Tevens staan wij voor de uitdaging om een bijdrage te leveren aan een maatschappelijke herschepping. Opdat recht wordt gedaan aan de waardigheid van alle mensen als schepselen van God en de aarde, die ons draagt en voedt, wordt beschermd. God is de eigenaar van deze aarde. Wij zijn niets meer dan rentmeesters en hoveniers.

Vanuit deze overtuiging wens ik u een Zalig Pinksterfeest.

+ Mgr. dr. Gerard de Korte

Bisschop van ’s-Hertogenbosch

Overweging 7e zondag van Pasen 24 mei 2020 door pastoor Jacques Grubben

‘Vol verwachting klopt ons hart’. Bij het horen van deze woorden denken we waarschijnlijk allereerst aan de tijd van Sint-Nicolaas, een kinderfeest én een kerkelijke gedachtenis op 6 december. Op deze woorden volgt het spannende vervolg ‘…wie de roe krijgt, wie de gard’. Maar in de tijd tussen Hemelvaart en Pinksteren, klopt ons hart van spanning voor de komst van de Geest van God en klinken andere woorden ‘Kom Schepper Geest daal tot ons neer. Houd Gij bij ons uw intocht, Heer…’ Het is een gebed voor de komst van de beloofde Helper om Gods Kerk op aarde te helpen opbouwen. Ook wordt dit als lied gezongen bij een priesterwijding. Ik herinner mij dat twee vriendinnen mij afzonderlijk en achteraf het volgende vertelden over mijn diakenwijding. Terwijl de litanie van alle heiligen gezongen werd, werd het priesterkoor plotseling fel verlicht, vlak voordat wij door de bisschop met zijn vijven de handen opgelegd zouden krijgen. Nee, het waren niet de lampen die aangingen maar je zou dit mogen uitleggen als een ‘neerdalen’ van de heilige Geest. En laten wij eerlijk zijn. Wij allen hebben, gewijd of niet, Gods Geest als leidsman en beschermer nodig om een beschaving van liefde op te bouwen. Ook is het de bevestiging van de belofte van Jezus om zijn apostelen en ons, niet alleen te laten. De lezingen voor de zevende zondag van Pasen zijn:

  • de Handelingen van de apostelen (1, 12-14) gaat over de opdracht van Jezus aan de apostelen om in gebed in het Cenakel de komst van de heilige Geest af te wachten;
  • de eerste brief van apostel Petrus (4, 12-16) handelt over de deelname aan het lijden de Heer als het teken van het rusten van de heilige Geest op de gelovige;
  • het Evangelie volgens Johannes (17, 1-11a) verhaalt over het begin van het Hogepriesterlijk gebed van Jezus tijdens het Laatste Avondmaal in het Cenakel.

Na zijn Hemelvaart gaan de apostelen en de anderen, zo horen wij in de Handelingen, conform Jezus’ opdracht terug naar Jeruzalem. Ze keren terug naar het Cenakel of de Bovenzaal waar het Laatste Avondmaal heeft plaatsgehad om er in gebed de komst van de beloofde Helper af te wachten. Zo wordt deze zaal van afscheid ook de plaats van een nieuw begin. De Kerk is al door Jezus gesticht aan het kruis maar alleen zijn Moeder Maria, de apostel Johannes en een aantal vrouwen waren toen aanwezig. Nu zijn de elf apostelen, Maria en een aantal andere vrouwen en mannen, leerlingen, samen bijeen. Jeruzalem ligt, zo staat er, op een sabbatsafstand van de Olijfberg waarop Jezus naar de Vader is teruggekeerd. Dit verwijst naar het Oudtestamentische gegeven van de eerbiedige afstand tussen het volk en de Ark van het Verbond toen Jozua, de opvolger van Mozes, met Israël door de Jordaan het Beloofde land introk. En dat is meer dan de 1,5 meter gevraagde afstand van nu, bijna 10 keer zoveel wel te verstaan…

In het Evangelie horen wij het begin van het Hogepriesterlijk gebed van Jezus, na het vertrek van Judas Iskarioth, tijdens het Laatste Avondmaal. ‘Het uur is gekomen’ verwijst naar het feit dat het moment van zijn verheffing of verheerlijking daar is. Dat zou op twee manieren uitgelegd kunnen worden: het moment van zijn lijden en sterven aan het kruis is aangebroken; maar mogelijk ook als een verwijzing naar zijn aanstaande terugkeer naar de Vader waar Hij zal zetelen aan diens rechterhand. Mij doen deze woorden ook denken aan het indrukwekkende gedicht ‘Het uur U’ van de Nederlandse dichter Martinus Nijhoff dat ik tijdens mijn middelbare schooltijd herhaaldelijk heb gelezen. Het genoemde gebed van Jezus is allereerst een gebed voor de apostelen maar ook voor allen, en dus ook ons, die Hem door de Vader gegeven zijn. In de woorden van de apostel Johannes zijn dat allen die ‘niet van maar wel in de wereld’ zijn. Het hoogtepunt van zijn zending is met andere woorden, nabij. Jezus heeft immers ‘de zijnen’ over zijn Vader verteld en door ‘zijn werken’ te doen heeft Hij laten zien dat zij één zijn en ‘Wie Mij ziet, ziet de Vader’. Het doel was en is om de Vader te doen kennen en liefhebben en om uiteindelijk het eeuwig leven te verwerven. Met een kwinkslag zou je in deze context van de spreuk ‘Horen, zien, zwijgen’ de trits ‘Horen, zien en geloven’ kunnen maken. Daar is Jezus nog niet helemaal in geslaagd zo blijkt al na zijn Verrijzenis en zelfs niet bij zijn Hemelvaart. De beloofde heilige Geest zal de apostelen en ons daarbij een stevige hand reiken om ons einddoel, het thuiskomen bij de Vader of het eeuwig leven, te bereiken.

Na het afdalen van de Heer op de avond van het Laatste Avondmaal, van Jeruzalem naar de hof van Olijven horen wij vandaag over het opgaan van de apostelen van de Olijfberg naar Jeruzalem. Het is een omgekeerde beweging en het kruis en de daaropvolgende Verrijzenis van Jezus zijn het keerpunt. Dat is een bemoediging die aansluit bij de woorden van de apostel Petrus in zijn eerste brief. Hij schrijft ons dat als wij te lijden hebben om ons geloof in Jezus Christus, wij dan niet ontmoedigd moeten raken. Dat was in de tijd van de jonge Kerk niet anders. Het uitgelachen, beledigd of zelfs vervolgd worden omwille van het geloof, is een deelhebben aan het lijden van de Heer die ons tegemoet komt. Niet omkeren maar doorgaan. Dit alles maakt deel uit van onze weg naar huis. Het mag ons tot vreugde stemmen want we zijn op de goede weg. De beloofde Helper, de heilige Geest, is onze wegwijzer en zal ons doen volhouden…

AMEN

Wilt u de Overweging van de achter ons liggende zondagen van Pasen en van Hemelvaart nog eens doorlezen, kijk dan op de Home-pagina, klik op de knop ‘Over ons’ en klik dan op Overwegingen in de Paastijd 2020.

Overweging Hemelvaart 21 mei 2020 door pastoor Jacques Grubben

Wat is Hemelvaart voor de mensen van onze tijd? Voor sommigen is het een dag om eens lekker te gaan fietsen of om met de caravan te gaan oefenen voor de vakantie die er aan zit te komen. Weer anderen nemen lekker deel aan een hockey of tennistoernooi en of genieten van een lekker lang weekend. Bij een aantal onder ons wordt de eerste Communie van een kinderen gevierd en dat brengt ons al dichter in de buurt van het eigenlijke feest van vandaag. Hemelvaart is een hoogfeest in de katholieke Kerk waarbij wij stil staan bij de terugkeer van de zoon van God naar de hemel. Hoezo een feest, Hij verlaat ons toch!? Ja, Jezus gaat terug naar zijn Vader om namens Hem de beloofde Helper, de heilige Geest te zenden. De missie stopt niet maar gaat verder want onder de leiding van de heilige Geest gaat de jonge Kerk, die op het kruis is gesticht, daadwerkelijk aan de slag. De vreugde van het Evangelie dient immers verspreid te worden met woorden maar eigenlijk het liefst met daden. Er is dus geen reden om bedroefd naar de hemel te staren, bij de pakken neer te zitten want Hij laat ons niet alleen. We lezen vandaag uit:

  • de Handelingen van de apostelen (1, 1-11) waarin Lucas verslag doet van de hemelvaart van Jezus;
  • de brief van apostel Paulus aan de Efeziërs (1, 17-23) is als het ware een gebed om de heilige Geest voor de gemeenschap;
  • het Evangelie volgens Mattheüs (28, 16-20) verhaalt over de Hemelvaart van Jezus waarbij deze hen zendt en een aantal opdrachten meegeeft aan zijn apostelen.

De schrijver van de Handelingen is, zo wordt algemeen aangenomen, afkomstig uit Antiochië dat in Syrië ligt en hij was arts van beroep. Als lid van de jonge Kerk, als christen, schrijft Lucas twee boeken. Het eerste deel, het Evangelie, gaat over het leven van Jezus Christus en het tweede deel handelt over de geschiedenis van de al genoemde jonge Kerk. Zowel de menselijke als de goddelijke natuur van Jezus komen bij hem nadrukkelijk aan bod en hij schrijft ook over de geboorte van de zoon van God. Waar in het Evangelie volgens Marcus en Mattheüs met name gesproken wordt over Jezus als de Mensenzoon maakt Lucas een beweging naar het zoon van God zijn.

Het tweede boek begint met terugblik op de periode tussen Pasen en Hemelvaart, een tijd van veel verschijningen en het laatste ‘onderricht’ van de Heer aan zijn apostelen. Als dit alles afgerond is geeft Hij hen, voor zijn terugkeer naar God de Vader, de opdracht om Jeruzalem niet te verlaten maar om de beloofde Helper af te wachten. Zij zullen immers het benodigde doopsel van de heilige Geest ontvangen dat de apostelen zal klaarmaken voor de zending over de gehele wereld. Dit roept herinneringen op aan het eerdere Doopsel tot bekering dat Johannes de Doper predikte. De leerlingen gaan met de moeder van Jezus, Maria, in gebed in de zaal waarin zij het Laatste Avondmaal hebben gevierd. We noemen de dagen na Hemelvaart en voor Pinksteren, de tijd van het Pinksternoveen, een gebed van negen dagen. Tot slot merken we in het verslag van Lucas dat de gedachte van een politieke Messias, die het koninkrijk van David komt herstellen, nog niet helemaal verdwenen is. Desalniettemin hebben ze toch ook gezien dat Jezus als de beloofde Messias, de lijdende dienaar volgens de profetie van Jesaja, is geweest in zijn sterven en dood. Ze zouden inmiddels beter moeten weten…

Op een berg in Galilea, waar Jezus ten hemel opstijgt, is er sprake van een tweede hardnekkigheid namelijk die van de twijfel of de verrezen Christus dezelfde is al die van voor zijn lijden en dood. De veertig dagen tussen Pasen en het moment van Hemelvaart is klaarblijkelijk niet voor iedereen zoiets als een retraite of bezinning geweest om tot een dieper en of hernieuwd geloof in Hem te komen. We zagen dat al eens eerder in de geschiedenis van het Joodse volk in de tijd van het verblijf in de woestijn na de bevrijdende uittocht uit Egypte. Ook nu en helaas nog steeds, is er na de bevrijdende uittocht uit onze zonden door het lijden en sterven van Jezus, sprake van twijfel. Voordat Hij definitief afscheid neemt zendt Hij hen op pad, op missie in de wereld. De apostelen krijgen drie opdrachten mee: om alle volken tot zijn leerlingen te maken; hen te dopen in de Naam van de Drie-ene God; en om allen te leren de liefde tot God en de medemensen blijvend te onderhouden. Immers iedereen mag delen in de vreugde van het Evangelie, iedereen mag opgenomen worden in de gemeenschap van de Kerk en iedereen moet hiervoor de liefde tot God en de naaste als leidraad gebruiken. En tot slot is er geen enkele reden om bevreesd te zijn want zijn Naam is Immanuel, dat betekent God met ons. Zij en wij behoeven het met andere woorden, niet alleen te doen maar mogen vertrouwen op zijn blijvende hulp.

Daarom is het goed om net zoals Maria en de apostelen, en de apostel Paulus in zijn brief aan de christenen van Efeze, te bidden om de Helper. Hij zal ons helpen om te geloven in de ene God en Heer, Jezus Christus en om het dubbelgebod van de liefde te onderhouden alsook om mee te werken met zijn genade. Al doende helpen wij mee op zijn koninkrijk, dat voor iedereen toegankelijk is, hier op aarde op te bouwen. Dit te weten is het antwoord op de vraag ‘Wat is de betekenis van Hemelvaart?’

AMEN

Wilt u de Overweging van de achter ons liggende zondagen van Pasen nog eens doorlezen, kijk dan op de Home-pagina, klik op de knop ‘Over ons’ en klik dan op Overwegingen in de Paastijd 2020.

Gebed vóór en dóór de Kerken in Nederland om tussen Hemelvaart en Pinksteren te bidden.

We nodigen alle mensen uit, tussen Hemelvaart en Pinksteren, dit gebed om eenheid tussen de Christenen te bidden.

Lees hier de 5e strofe

Kom, o Heilige Geest van God, wij wachten op U. Vul ons

met kracht en maak ons vol van geloof zodat Jezus

in onze harten is en wij leven vanuit zijn liefde.

Laat vanuit die liefde uw kerk groeien en bloeien.

Kom Heer Jezus, wij nodigen U uit om ieder van ons

te vullen met uw Geest.

Voelt u zich geïnspireerd door deze tekst, lees dan het gehele gebed dat u via bijgaande link kunt downloaden:

Gebed+voor+en+door+de+kerk+

Bid dit gebed eensgezind mee in de 10 dagen tussen Hemelvaart en Pinksteren #maakonseen

Gebed om Gods Geest over ons in deze Pinkstertijd

God, wij bidden dat uw Geest, wind door de kleren, vuur uit de hemel,
ons aan mag raken.
Dat wij, net als de leerlingen, op mogen staan,
om een huis te bouwen dat gastvrij is,
warm van liefde, open voor iedereen.
Een huis met mensen uit de hele wereld,
allemaal zussen en broers.
Een huis met een open dak waardoor uw Geest kan waaien,
die vrede en liefde brengt voor iedereen.
Amen

Bron: www.geloventhuis.nl

5 jaar encycliek Laudato si’ Op zondagmiddag 24 mei, om precies 12.00 u. lokale tijd, zullen katholieken overal ter wereld in verbondenheid met elkaar, met de schepping en met de meest kwetsbaren hetzelfde gebed uitspreken.

Paus Franciscus heeft op 3 maart jl. christenen overal ter wereld uitgenodigd om van 16 tot 24 mei 2020 Laudato si’-Week te vieren ter gelegenheid van de vijfde verjaardag van de encycliek. Hij stelde in zijn uitnodiging de indringende vraag welke wereld we willen nalaten aan onze kinderen die nu opgroeien. Dat is de vraag die veel katholieken ter harte zullen nemen.

De visie van onderlinge verbondenheid van Laudato si’ is juist nu bijzonder actueel. Een mondiale crisis raakt allen en kan alleen het hoofd worden geboden door samen te werken. Het thema van de Laudato si’-Week is dan ook ‘Alles is verbonden.’

In zijn videoboodschap (www.bisdomdenbosch.nl/5-jaar laudato-si ) roept bisschop De Korte op stil te staan bij de drie belangrijkste thema’s uit de meest recente sociale encycliek Laudato si’ (over de zorg voor het gemeenschappelijk huis):

  • opkomen voor de cultuur van het leven.
  • wereldwijde sociale gerechtigheid.
  • onze aarde zo goed mogelijk te beschermen.

Op zondagmiddag 24 mei, om precies 12.00 u. lokale tijd, zullen katholieken overal ter wereld in verbondenheid met elkaar, met de schepping en met de meest kwetsbaren hetzelfde gebed uitspreken. Geloofsgemeenschappen die hieraan deelnemen worden uitgenodigd dit aan te geven op de speciale website www.laudatosiweek.org

Hierbij de Nederlandse vertaling van het speciale gebed voor de Laudato si’-Week:

 

Liefdevolle God,
Schepper van hemel en aarde en alles wat is,
U heeft ons gemaakt naar uw evenbeeld
en ons de opdracht gegeven zorg te dragen voor uw schepping,
ons gemeenschappelijk huis.
U heeft ons gezegend door ons zon, water en land van overvloed te geven,
zodat allen gevoed kunnen worden.
Open onze geest en raak ons hart,
dat wij zorg mogen dragen voor de gave van uw schepping.
Help ons te beseffen dat ons gemeenschappelijk huis
niet alleen ons toebehoort maar alle toekomstige generaties,
en dat het onze verantwoordelijkheid is haar te behoeden.
Mogen wij elk mens helpen om genoeg eten en middelen te vinden om te leven.
Wees aanwezig bij hen die in nood verkeren in deze moeilijke tijd,
vooral de armsten en hen die het grootste risico lopen
achtergelaten en vergeten te worden.
Vorm onze gevoelens van angst, zorg en eenzaamheid om tot hoop,
zodat wij diep van binnen een waarachtige ommekeer ervaren.
Sta ons bij wanneer wij wegen zoeken om anderen op creatieve manieren nabij te zijn,
wanneer wij hen bijstaan bij de gevolgen van deze mondiale pandemie.
Geef ons de moed om open te staan voor de veranderingen die nodig zijn
op weg naar een wereld die ruimte tot leven biedt aan allen.
Mogen wij sterker dan ooit beseffen
dat wij met alles en allen verbonden zijn,
mogen wij ons laten raken en in beweging komen
door de schreeuw van de aarde en de schreeuw van de armen.
We bidden dit door Christus, onze Heer.

Amen

Voor meer informatie: www.laudatosiweek.org

Lees hier de tekst van de encycliek Laudato si’

laudato-si.nl/actie/laudato-si-in-de-praktijk

Hoogfeest van Pinksteren

 De Eucharistieviering zondag 31 mei 2020 met als voorganger pastoor Jacques Grubben wordt vanaf 10.30 uur door TV Berg en Dal uitgezonden vanuit de O.L.V. van het Heilig Hartkerk in Berg en Dal. U kunt de heilige Mis mee volgen op TV kanaal 1440 (KPN) en kanaal 36 of TV 335 (Ziggo) of via www.omroepbergendal.nl (YouTube). U kunt een (papieren) Misboekje aanvragen bij de kerklocatie waar u meestal contact mee heeft of

Via onderstaande link kunt u het misboekje voor de Pinksterviering downloaden c.q. openen:

Tekstboekje Hoogfeest van Pinksteren 31 mei 2020 Eucharistieviering 10.30 uur Parochie H. Drie-eenheid

 

In verband met de maatregelen van de Nederlandse regering en van de kerkelijke overheid worden er geen openbare vieringen in onze kerken gehouden.

 

Pinksteren: een ongemakkelijk feest . Net zoals de Goede Week en Pasen zullen we ook Pinksteren niet samen in onze kerken kunnen vieren. Net als bij de Goede Week en Pasen daarom een ‘leeshulp’ om dit mooie feest ten minste een beetje thuis te kunnen vieren. Pastor Herwi Rikhof.

Van de grote feesten van de kerk is Pinksteren in onze huidige maatschappij het minst bekende en ik vermoed dat voor veel christenen Pinksteren ook niet zoveel oproept als Kerstmis of Pasen. De heilige Geest is nu eenmaal, onvoorstelbaarder, vreemder, ongrijpbaarder, onbekender dan de Zoon, ook al noemen we de heilige Geest elke keer als we een kruisteken maken of wanneer we in de liturgie een gebed afsluiten: ‘Door onze Heer Jezus Christus, uw Zoon, die met U leeft en heerst in de eenheid van de heilige Geest, God door de eeuwen der eeuwen’.

Bij de Zoon kunnen we ons iets voorstellen: een mens, klein of volwassen. Bij de Zoon herkennen wij wat hij doet: eten, drinken, rondlopen, verhalen vertellen, de stilte opzoeken, bidden. Goed, wat hij zegt is soms niet zo gemakkelijk te begrijpen of te aanvaarden, en wat hij doet verwondert ons, maar toch: een van ons. Maar bij de heilige Geest kunnen we ons veel moeilijker iets voorstellen: vuur en duif zijn de beelden waar we ons wel iets bij kunnen voorstellen, maar die ook vragen oproepen. En vooral: wat doet de Geest?

De liturgie van Pinksteren is een weerspiegeling van dit ongemak en geeft tegelijkertijd ook antwoorden op die vragen over wie de Geest is en wat de Geest doet.

Hét verhaal van Pinksteren

Dat ongemak proef je als je de eerste lezing naast de evangelielezing legt. De eerste lezing uit de Handelingen van de Apostelen is het verhaal over het eerste Pinksterfeest  van de jonge kerk. Als mensen weten wat wij met Pinksteren vieren, is het meestal vanwege dat verhaal. Het is een spectaculair verhaal: een storm, vurige tongen, vreemde talen. In Orveto, een mooie oude stad in Umbrie met een prachtige kathedraal wordt dit verhaal op Pinksteren sinds 1400 uitgebeeld op het plein voor die kathedraal: La Festa della Palombella, het Feest van de Duif. Op het plein is de zaal van het Laatste Avondmaal te zien: de apostelen met Maria zitten te wachten op wat komen gaat. Langs een kabel komt een duif  ‘aanvliegen’ en over de mensen die het hele plein vullen, worden rode snippers uitgestrooid – de vurige tongen. Het spectaculaire verhaal leent zich voor zo’n verbeelding, maar het maakt het ook nog vreemder, want zoiets gebeurt natuurlijk niet echt. Of misschien toch wel?

Enthousiast

We kennen genoeg verhalen van mensen die ergens enthousiast voor raken, we kunnen gemakkelijk beelden oproepen van mensen die bij voetbalwedstrijden of de beklimming van de Alp d’ Huez in vuur en vlam raken. En wat zou de vierdaagse zijn zonder de Via Gladiola? Nu alle evenementen vanwege de coronacrisis afgelast zijn, merken we hoe gewoon en hoe wezenlijk  dat enthousiasme is. Een wedstrijd zonder publiek? Een concert of festival zonder mensen die luisteren of meezingen? Een Tour de France of een andere wielerwedstrijd zonder mensen langs de kant?

Als we met die verhalen en beelden in ons achterhoofd naar het verhaal van Pinksteren luisteren, is het misschien toch niet zo vreemd en wordt het herkenbaar. Het is wel jammer dat in de liturgie niet het hele verhaal horen.  Op het eerste gezicht maakt dat het verhaal eenvoudiger, maar eigenlijk minder herkenbaar. In de liturgie eindigt het verhaal namelijk met mensen die verwonderd zijn over wat ze zien en horen en daar positief over zijn: ‘we horen hen in onze eigen taal spreken van Gods grote daden’. Maar de evangelist Lucas die ook de Handelingen van de Apostelen heeft geschreven voegt daar ook een minder positief commentaar aan toe: ’Maar anderen zeiden spottend: ‘ze zijn zich aan zoete wijn te buiten gegaan’. Dat laatste commentaar is niet vreemd, omdat het Pinksterfeest samenvalt met het Joodse Wekenfeest, een oogstfeest.

Positief en  negatief

Maar er is nog een belangrijker reden waarom naast die positieve waardering een negatieve hoort en waarom door dat negatieve, spottende weg te laten het verhaal minder herkenbaar wordt. Alles wat wij in onze geschiedenis meemaken heeft namelijk positieve én negatieve kanten, of sterker: wat voor de een positief is, is voor de ander negatief, of kan voor de ander negatief  zijn. Het is nog te vroeg om te overzien wat de gevolgen van de coronacrisis zullen zijn, maar dat die er zullen zijn, is wel duidelijk en ook is wel duidelijk dat het ‘nieuwe’ normaal anders zal zijn dan het ‘oude’. En het zal niet vreemd zijn als voor de een dat ‘nieuwe normaal’ positiever zal uitvallen dan voor de ander.

Door die laatste spottende opmerking en dat negatieve oordeel (‘dronken’) weg te laten wordt dus het herkenbare van de werkzaamheid van de Geest in onze geschiedenis weggenomen. De werkzaamheid van de Geest in onze geschiedenis is nooit zo eenzijdig duidelijk. Of beter gezegd : we moeten elke keer weer ontdekken of een vorm van enthousiasme werk van de heilige Geest is of van een andere geest. Uit onze (recente) geschiedenis weten we maar al te goed dat er ook vormen van enthousiasme zijn die duivels en dodelijk zijn. Dat we elk jaar op 4 en 5 mei de miljoenen slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog herdenken en onze bevrijding vieren herinnert ook aan de waanzin die die oorlog veroorzaakt heeft.

De eerste lezing maakt van het Pinksterfeest dus een spectaculair feest – herkenbaar, als we het verhaal maar helemaal lezen en als het ons aan het denken zet en ons kritisch laat kijken naar vormen van enthousiasme ook binnen onze geloofsgemeenschap.

Pasen en Pinksteren in één

De lezing uit het evangelie maakt van het Pinksterfeest een heel ander feest. Voor de evangelist Johannes valt Pasen en Pinksteren samen. De kerk heeft altijd de visie van Lucas gevolgd en vanaf het begin Pinksteren als een apart feest gevierd, Maar de visie van Johannes – en we hadden dit jaar vanwege de coronacrisis bijna op Pinksteren alsnog Pasen kunnen vieren, maar ook dat gaat niet door – is ook een diepzinnige.

Allereerst vanwege het andere beeld dat hij gebruikt: geen stormwind, maar adem. Niet iets dat je ziet aan de bomen of dat je voelt als je loopt of  fietst, maar iets dat je meestal nauwelijks merkt – behalve als je verkouden bent of moet hoesten. Adem het meest gewone en tegelijkertijd met meest fundamentele voor ons leven. ‘De laatste adem uitblazen’ betekent sterven. Ademen is leven. Als de verrezen Heer over zijn leerlingen zijn adem uitblaast, blaast hij hen leven in, zoals in de schepping God zijn adem in de eerste mens blaast die hij uit aarde gevormd had en zo Adam tot leven wekt.

Vervolgens blaast de verrezen Heer met zijn adem de leerlingen ook zijn leven in. Zoals Paulus het formuleert: ‘die gezindheid moet onder u heersen welke ook Christus Jezus bezielde’ (Fil. 2,5). Johannes geeft die gezindheid, die mentaliteit, dat leven in dit verhaal aan met wat Jezus doet en zegt. Hij wenst zijn leerlingen vrede toe en hij geeft hen de opdracht zonden te vergeven. Het is goed hier even stil te blijven staan.

‘Vrede zij u’

Je kunt denken dat Jezus bij zijn binnenkomst ‘goede avond’ zegt. Maar dan mis je die diepte van ‘vrede zij u’. Die diepte kunnen we ontdekken als we ons realiseren dat de leerlingen allen – behalve een paar vrouwen – Jezus in de steek  gelaten hebben, ondanks hun grote woorden bij het Laatste Avondmaal, en gevlucht zijn toen Jezus gearresteerd werd in de Hof van Olijven. En nu zijn ze nog bang en hebben zij zich opgesloten. Jezus doorbreekt hun isolatie. Maar hij komt niet om wraak te nemen of om hen verwijten te maken – twee reacties die heel gewoon zouden zijn gezien de omstandigheden – hij wenst hen vrede toe. Hij zegt daarmee dat wat hem betreft het verleden vergeten en vergeven is.

‘Zonden vergeven’

En wat hij doet, draagt hij zijn leerlingen op ook te doen. Zoals hij gezonden is om gebroken relaties te herstellen, zo zendt hij zijn leerlingen om precies dát te doen. Gebroken relaties herstellen. Dat is iets dat Jezus telkens doet en wat hem ook veel commentaar op levert. ‘Hij gaat om met zondaars’. Jezus verdedigt zich daarvoor ook: hij is gekomen voor dat ene verdwaalde schaap of die zoekgeraakte munt. Hij vertelt dan de parabel van de twee zonen die beiden hun relatie met hun vader verbroken hebben, de jongste door zijn erfenis op te eisen en hem als het ware dood te verklaren, de oudste door hem niet als vader maar als werkgever te behandelen. Door die relatie te verbreken hebben ze ook hun onderlinge relatie verbroken- de oudste zoon krijgt het woord ‘broer’ niet meer over zijn lippen. En ook de relatie met zichzelf: de jongste ‘komt tot zichzelf’, ontdekt dat hij ook ontrouw geworden is aan zijn dromen en idealen (vgl. Lc. 15, 1-32).

De leerlingen krijgen dus de adem van de verrezen Heer, zijn mentaliteit, de Heilige Geest en met die adem de opdracht tot zonden te vergeven, relaties te herstellen. Precies dat wordt prachtig verwoord in de sequentie van Pinksteren, het lied om de komst van de heilige Geest dat in de liturgie van Pinksteren vóór het evangelie klinkt en zo als het ware ons toe-leidt naar dat evangelie.

Veni Sancte Spiritus,

‘Kom Heilige Geest’: zo begint een van de mooiste liederen uit onze toch al zo rijke liturgie. En dan niet één keer, maar dat ‘kom’ wordt nog drie keer herhaald. Aan het eind van het lied wordt vier keer gevraagd: ‘geef’. Dat ‘geven’ rijmt op het ‘komen’. Degene die gevraagd wordt te komen, komt niet met lege handen, maar met gaven. De eerst twee strofen en de laatste twee vormen de buitenste cirkel van dit lied, dit gedicht.

 

Veni Sancte Spiritus                           Kom heilige Geest

Et emitte coelitus                                 en zend vanuit de hemel

Lucis tuae radium                                een straal van uw licht

 

Veni, pater pauperum                         kom vader van de armen

Veni, dator munerum                          kom gever van gaven

Veni, lumen cordium                            kom licht van de harten

 

Consolator optime                               beste trooster

Dulcis hospes animae                          heerlijke gast van de ziel

Dulce refrigerium                                 heerlijke verfrissing

 

In labore requies                                  in moeite rust

In aestu temperies                               in stormen stilte

In fletu solatium                                   in tranen troost

 

O lux beatissima                                  o allermooist licht

Reple cordis intima                             vervul het binnenste van het hart

Tuorum fidelium                                  van uw gelovigen

 

Sine tuo numine                                  zonder uw kracht

Nihil est in homine                              is er niets in de mens

Nihil est innoxium                               is er geen onschuld

 

Lava quod est sordidum                      was wat vuil is

Riga quod est aridum                           besproei wat verdord is

Sana quod est saucium                         genees wat gewond is

 

Flecte quod est rigidum                        maak soepel wat verstard is

Fove quod est frigidum                        verwarm wat verkild is

Rege quod est devium                           richt wat verdwaald is

 

Da tuis fidelibus                                    geef aan uw gelovigen

In te confidentibus                               aan hen die op u vertrouwen

Sacrum septenarium                           de zeven heilige gaven

 

Da virtutis meritum                            geef de verdienste van deugd

Da salutis exitum                                 geef een heilvol eind

Da perenne gaudium                           geef eeuwige vreugde

 

De derde en vierde strofe vormen met de zevende en achtste strofe een binnenste cirkel. Eerst krijgt de Geest zes titels, en volgens worden zes werkwoorden gebruikt. Werkwoorden die over heel gewone werkzaamheden gaan (wassen, besproeien, verwarmen enz. ), maar die hier een ‘geestelijke’ betekenis krijgen. En, het zijn werkwoorden die in het Oude Testament ook gebruikt worden om beeldend het vergeven van zonden aan te  geven. Ook hier wordt de werkzaamheid van de Geest als het vergeven van zonden aangegeven en door die ‘gewone’ werkwoorden kunnen we gemakkelijk ontdekken hoe wij die gebroken of verbroken relaties weer kunnen herstellen.

In de kern van die twee cirkels staat dan een even onthutsend als ontroerend gebed over alles (‘allermooiste’, ‘binnenste) en niets (‘er is niets in de mens’). De erkenning van niets, van geen onschuld, van fouten leidt in dit lied niet tot wanhoop, maar tot het vragen om hulp, om kracht. Dat raakt de kern van Pinksteren: hoop omdat de Helper komt, de gast van de ziel met nog wel zeven gaven.

‘niemand kan zeggen …’

En dan is er in de liturgie van Pinksteren nog een tekst die ons kan helpen dichter bij dit feest te komen, een tekst van Paulus. Een gedrongen tekst, waarin elke zin telt en elke zin het overwegen en ‘uitpakken’ waard is. Ik beperk me tot een gedeelte van de openingszin. ‘ …. en niemand kan zeggen: ‘Jezus is de Heer’ tenzij door de Heilige Geest’.

Als wij een kruisteken maken en daarbij onze doopformule herhalen, ‘in de naam van …’ noemen we als laatste de heilige Geest. Maar Paulus zegt in feite dat de heilige Geest aan het begin komt: zonder de werkzaamheid, de kracht van de heilige Geest komen wij niet tot geloof, kunnen we onze geloofsbelijdenis niet uitspreken, zoals hij op een ander plaats zegt dat we zonder de werkzaamheid, zonder de kracht van de heilige Geest niet weten hoe we moeten bidden, zonder de Geest geen ‘Abba Vader’ zeggen, het Onze Vader niet kunnen bidden. Niet aan het einde, maar aan het begin. De Geest leidt ons naar Jezus de Christus, de Zoon, of zoals Paulus het formuleert, ‘de Heer ‘toe. De Geest leidt ons ook naar de Vader, Abba,  toe.

Die tekst van Paulus uit de eerste brief aan de Korinthiers is een tekst die we ook op het feest van de Drie-eenheid zouden kunnen lezen. “Er zijn verschillende gaven, maar slechts één Geest. Er zijn vele vormen van dienstverlening, maar slecht één Heer [= Jezus Christus]. Er zijn allerlei soorten werk maar er is slechts één God [=Vader] die alles in allen tot stand brengt.”

Ook het feest van de Drie-eenheid zullen we niet als parochie kunnen vieren zoals we dat gewend zijn. Die indrukwekkende icoon van de drie engelen op bezoek bij Abraham en Sara die de basis is voor het logo van onze parochie combineert op een mooie manier de volgorde van onze doopformule met de volgorde die Paulus aangeeft.

We kijken altijd van links naar rechts, Vader -> Zoon -> Geest,  maar de schilder, Roeblev, heeft de drie zo geschilderd dat de beweging in de icoon van rechts naar links gaat: Geest-Zoon-> Vader. De engel rechts, de heilige Geest, houdt zijn handen naar beneden uitgestrekt, nodigt ons zo uit om in die beweging mee te gaan, zodat we kunnen geloven en bidden.

Pastor Herwi Rikhof

 

Super Pinkster Puzzel Prijsvraag Speurtocht. Op 31 mei is het Pinksteren. Ga je mee op speurtocht?

We gaan ontdekken waarom we dan het feest van Pinksteren vieren  Met de speurtocht kun je een leuk prijsje winnen. De hoofdprijs is met het hele gezin naar MUSEUMPARK ORIENTALIS waar je kunt zien hoe het land van Jezus er uit ziet en hoe men daar leefde in de tijd van Jezus.Klik om te beginnen op bijgaande PDF link.

de Super Pinkster Puzzel Prijsvraag Speurtocht

Zondag 31 mei – Pinksteren – om 10:30 uur zal er, door Omroep TV Berg en Dal, een heilige Mis voor alle parochianen worden uitgezonden vanuit de kerk in Berg en Dal.

Pinksterviering in coronatijd. Vanwege de omstandigheden zal een en ander opnieuw plaatsvinden rondom het altaar. Pastoor Jacques Grubben zal voorgaan.

U kunt de heilige Mis mee volgen op TV kanaal 1440 (KPN) en kanaal 36 of TV 335 (Ziggo) of via www.omroepbergendal.nl (YouTube).

Wilt u de Eucharistieviering gebruik maken van een Misboekje?  Op de verschillende kerklocaties zijn die te verkrijgen of via ons parochiecentrum. Via bijgaande pdf link kunt u het boekje ook downlaoden c.q. openen:

Tekstboekje Hoogfeest van Pinksteren 31 mei 2020 Eucharistieviering 10.30 uur Parochie H. Drie-eenheid

In verband met de maatregelen van de Nederlandse regering en van de kerkelijke overheid (paus en Nederlandse bisschoppenconferentie) worden er geen openbare vieringen in onze kerken gehouden. Maar er zijn wel tijden dat de kerken of kapellen open zijn voor gebed.

Vaste wekelijkse Vieringen

Vanwege de bestrijding van de Corona virus pandemie hebben de bisschoppen van Nederland op 23 maart 2020 besloten en bekend gemaakt dat alle publieke vieringen in de Rooms Katholieke kerken in Nederland tot en met Pinksteren op 31 mei zijn afgelast. Onderstaand gebed van harte aanbevolen.

God, toevlucht in onze nood,

kracht in onze vertwijfeling en angst,

vertroosting in ziekte en lijden.

Wees ons, uw volk, nabij en genadig

nu wij allen de gevolgen ondervinden

van het uitgebroken corona-virus.

Wees een Beschermer voor hen

die dit virus hebben opgelopen,

Wij bidden voor hen om hoop en genezing.

Wij bidden voor hen die aan de gevolgen van dit virus

zijn overleden, dat zij bij U geborgen mogen zijn.

Wij bidden voor allen die werkzaam zijn

in de gezondheidszorg en het openbaar bestuur,

dat zij uw nabijheid en zegen mogen ervaren in hun werk

ten dienste van heel de samenleving.

Doe ons beseffen hoe groot uw liefde is voor ieder van ons

en dat Gij met ons zijt nu wij de kwetsbaarheid van ons

bestaan ervaren.

Versterk ons geloof en onze hoop

zodat wij ons altijd zonder aarzelen overgeven

aan uw vaderlijke voorzienigheid.

Door Christus onze Heer.

Amen.

Contact

Centraal Parochiesecretariaat:

Hatertseweg 111

6533 AD Nijmegen

tel: 024 – 355 3630

e-mail:
parochiecentrum@h3eenheid.nl

Bereikbaar op werkdagen tussen 09.00-12.30 uur.