Overweging Cenakelkerk Weekend 7/8 Augustus 2021

Overweging Cenakelkerk 19e Zondag door het jaar 2021                                 Margaret de Groot-Vlasveld

1 Kon. 19, 4-8  – Joh., 6, 41-51

 

Brood en Spelen. Eten en amusement.
Deze uitdrukking is ons welbekend. In de eerste eeuw is deze uitdrukking bedacht door de Romeinse schrijver Juvenalis. Er dreigde een hongersnood en daarom werd brood gratis uitgedeeld en werden er gratis voorstellingen in het circus of amfitheater gegeven. De keizers zorgden daarvoor om het volk rustig te houden. En als het volk rustig was, had ze geen oog van de realiteit. Vandaag is het slot van de Olympische Spelen. Hoewel de insteek van deze spelen van een andere is, geeft het veel afleiding. De inzet van de sporters roept respect op en de wel of niet gewonnen medailles beroeren ons.

In deze weken is BROOD het thema van de lezingen. De afgelopen twee weken heeft Herwi Rikhof ons meegenomen in de betekenis van het mysterie van het Heilig Brood, in de verkondiging van het mysterie van het geloof. In de liturgie zijn we deelgenoot van de consecratie. Dit wordt ons gegeven. En later ontvangen wij de communie als het Brood des levens. ’Als iemand van dit brood eet zal hij leven in eeuwigheid. Het Brood dat Ik zal geven is mijn vlees, ten bate van het leven der wereld.’ De woorden van Jezus in het Evangelie blijven hetzelfde.

Wat gebeurt er met ons als wij de communie ontvangen? Er is in de loop der eeuwen, loop der jaren veel veranderd in het ontvangen van het H. Brood. En daarin zijn meerdere lijnen te volgen. Er is veel over te vertellen en ik ben zeker niet volledig. Ik zal er twee uitlichten, nl. de voorschriften van de RK-kerk en onze persoonlijke beleving.

De voorschriften. En om niet te ver terug te gaan volg ik deze vanaf de jaren 50 van de vorige eeuw. Het is nog de tijd van voor Vaticanum II. Biechten en ter communie gaan lagen in elkaars verlengde. En we moeten nuchter zijn. Het altaar was zo opgesteld dat de priester met z’n rug naar de mensen stond. Latijn was de voertaal. De kelken en schalen waren van edelmetaal, liefst goud of zilver. Er waren communiebanken in gebruik met een communielaken en de gelovigen knielden neer op de communiebank, plaatsten hun handen onder het laken. De priester legde de hostie op de tong en een acoliet stond ernaast met een schaaltje, voor het geval de hostie zou vallen.

In de jaren 60, na Vaticanum II kwam er een altaartafel, van hout of steen, draaide de priester zich om, veranderde de taal van Latijn naar Nederlands. Kelken en schalen konden ook van aardewerk zijn. De communiebank werd niet of nauwelijks meer gebruikt. Naast de priester of voorganger (er kwamen ook diakenen en pastoraal werkenden in beeld) hielpen parochianen mee om de communie uit te reiken. Iedereen bleef staan en ontving de hostie in de hand. Op verzoek was ook mogelijk om de hostie op de tong te ontvangen. Sinds de Coronapandemie wordt de hostie gegeven met een liturgisch pincet of door handen die beschermd worden door handschoenen. Er wordt een perspex scherm geplaatst tussen de voorganger en degene die de hostie ontvangt. Alleen op de hand mag de hostie nu gegeven worden. Biechten is uitzonderlijke geworden. En we zijn niet meer nuchter voordat we naar de viering komen.

Er zijn verschillende inzichten gekomen over kerkbetrokkenheid. In veel families voelen jongeren, jong is hier een ruim begrip, zich niet meer thuis. Ze nemen afstand van het bezoeken van vieringen en ook van het ontvangen van de communie. Sommige voorgangers volgen de starre kerkleer en sluiten mensen uit van het ontvangen van de communie. Hierbij wordt voorbijgegaan aan het feit dat Jezus, en niet de voorganger, ons uitnodigt aan tafel.

Naast deze schets van voorschriften zijn wij zelf als ontvanger in beweging. Als kind, meestal rond 6 of 7 jaar, deden we onze eerste communie. Een feestelijke viering waarin je blij was omdat “Jezus in je hartje kwam”.  Zonder weet te hebben van het mysterie, gaf het een gevoel van erbij horen. Dit jaar zag ik hoe 14 kinderen hun eerste communie ontvingen in een feestelijke viering, weliswaar in een klein gezelschap. Ze leefden ernaartoe. In onze Cenakelkerk kregen de eerste communiekanten op Witte Donderdag hun eerste communie en later volgde een “feestcommunie”. Door corona was dit helaas niet mogelijk.

Er zijn ook parochianen die op latere leeftijd zich hebben laten dopen en de eerste communie hebben gedaan. Deze ervaring zal intens geweest zijn en een verlangen vervuld hebben. Afhankelijk van hoogte- en dieptepunten, van onze gemoedstoestand verlangen we naar het brood des levens.  Als we weer gaan zitten, vindt er vaak een moment van verstilling en gebed plaats. Een gesprek met Jezus, met God waarin we onze zorgen, verdriet, vreugde of dankbaarheid vertellen. Een ogenblik van intimiteit.

Voor u die thuis met ons meeviert, kan het lang geleden zijn dat u communie ontvangen heeft. Mogelijk heeft u een eigen ritueel ontwikkeld om het levens brood tot u te nemen. Voor Elia was het de engel die hem het brood aanreikte. Misschien komen er bij u ook ‘engelen van vlees en bloed’ die u de communie thuis komen brengen. Als geloofsgemeenschap dragen we zorg voor elkaar. Bij het ontvangen van de ziekenzalving wordt de communie het ‘Viaticum’ genoemd. Voedsel voor onderweg. Net als bij Elia hebben we kracht nodig om de reis te voltooien.

Als we straks ter communie gaan, bidden we vlak daarvoor: ‘Heer ik ben niet waardig dat Gij tot mij komt, maar spreek slechts een woord, en ik zal gezond worden.’ In het kort gezegd, is het vragen om waardigheid. Slechts een woord van Jezus is voldoende om ons te genezen. En dan komen we bij het uitreiken, als er gezegd wordt: ‘Het lichaam van Christus.’ Die woorden betekenen dat de hostie het lichaam van Christus is, maar het slaat ook op degene die ontvangt. De leden van de kerk, wij samen vormen immers samen het Lichaam van Christus. En het antwoord is Amen. Zo zij het.

Wij worden direct genodigd aan tafel voor het Brood des levens, opdat wie ervan eet, niet sterft. Amen.

 

 

Meer nieuws

Overweging 11-12 september 2021 Cenakelkerk     

Overweging 11-12 september 2021              […]

Indrukwekkend Geloofsgesprek met de ernstig zieke Mgr. Harrie Smeets

Klik op bijgaande link: https://www.npostart.nl/geloofsgesprek/12-09-2021/KN_1726397

Overweging, 12 september, 24e zondag B 2021 door pastoor Jacques Grubben.

Een voorbeeld zijn voor een ander is niet altijd even […]

Gezocht: poetsengelen

De gezellige poetsploeg van de H. Antonius Abtkerk in Malden zoekt […]

Zondag 12 september TV-mis,vanaf 10.00 uur op NPO 2, vanuit Lourdes vanwege 100 jaar bedevaarten

De KRO zendt op zondag 12 september de wekelijkse televisiemis […]