Preek voor Allerheiligen-Allerzielen 31 oktober, 1 en 2 november Cenakelkerk

Preek voor Allerheiligen-Allerzielen  31 oktober, 1 en 2 november 2020                                                Herwi Rikhof

Apokalyps 7,2-12 / Mt 5,1-12a

 

Elk jaar helpt het jaargetijde wel mee, de rode kleuren van de wingerd en het geel en bruin van de bomen, de laatste rozen, de afgevallen bladeren op het net dat over de vijver is gespannen. Elk jaar helpt het jaargetijde wel mee om het feest van Allerheiligen en Allerzielen in sfeer te vieren. Enerzijds de schoonheid van de herfst die dit jaar wel heel sprekend is, en anderzijds het begin van de kilheid en kaalheid van de winter die komt. Enerzijds Allerheiligen – anderzijds Allerzielen. Maar dit jaar overheerst – ondanks die sprekende schoonheid van de kleuren – bij mij toch de kilheid en de kaalheid en ik zal wel niet de enige zijn. Dat komt natuurlijk door de crisis waarin we ons als samenleving bevinden.

De eerste golf kwam tamelijk onverwacht, de lockdown als een verrassing. Allerlei gewone zaken stopten: woon-werk verkeer, bijeenkomsten en vergaderingen, de scholen, de sporten, de vakanties. En vooral de bezoekjes. Schrijnende beelden van mensen achter glas, van mensen eenzaam in verpleegtehuizen. Hier konden we konden niet het hoogtepunt van het kerkelijk jaar vieren, de Goede Week en Pasen. We dachten eerst nog maar Pinksteren wel, maar ook dat niet. En ook bij uitvaarten hebben we de beperkingen gemerkt. Maar het was een prachtig voorjaar, met heldere luchten en warm licht, de natuur in volle bloei en de zomer in het vooruitzicht. Nu we in de tweede golf zitten, in het najaar, merken we dat de rek eruit is, is het vooruitzicht dat we de komende feesten, Sinterklaas, Kerst, oud en nieuw misschien kunnen vieren maar wel met onaangename beperkingen niet aantrekkelijk en dreigt eenzaamheid voor veel mensen.

In die ongemakkelijke donkere, kale sfeer klinken de lezingen van vandaag en krijgen deze bekende teksten door onze omstandigheden een andere kleur. De psalm die we gehoord hebben na dat visioen van die duizenden, klinkt vaak bij een uitvaart, als een troost. Vandaag springt voor mij een zin er uit: wie zaait in droefheid zal oogsten in vreugde. Die zin klinkt nu wat gemakkelijk en de troost te goedkoop. Is die troost ook te gemakkelijk, te goedkoop? Dat beeld van zaaien en oogsten kan helpen een antwoord te vinden.

Er zit altijd een tijd tussen zaaien en oogsten, tussen graszaad uitstrooien en de eerste keer maaien, tussen bollen planten en bloemen zien. Dat is niet vreemd: die ervaring van een tussentijd. En die tijd, die tussentijd is ook altijd een wat onzekere tijd. Ontkiemt dat zaad? Komen er bloemen uit die bollen of alleen maar wat blad? Je kunt wel struiken of coniferen planten, maar slaan ze ook aan? Dat natuurproces hebben we niet of niet helemaal in de hand.

Als het om andere processen van zaaien en oogsten gaat, om zo te zeggen, niet om natuurlijke maar menselijke processen speelt dan hetzelfde? Speelt dat zelfde bij bijvoorbeeld opvoeden en onderwijzen? Ja en nee, denk ik. Er ook dat verschil van tijd en die tussentijd is ook wat onzeker. Maar, we hebben, denk ik, meer invloed op die ‘menselijke’ oogst, op de uitkomst. Maar laat ik beginnen bij dat zaaien.

Door de Coronacrisis, door dat wegvallen van zoveel gewone patronen, zijn we min of meer gedwongen te zaaien, bewust te zaaien voor wat wel genoemd is het nieuwe normaal. We moeten niet alleen zaaien, maar we moeten ook goed nadenken wat we zaaien. En nu wordt de evangelielezing van belang, het begin van de zogenaamde Bergrede, de zaligsprekingen. Die zaligsprekingen bevatten Jezus’ visie op de waarden die voor hem normaal zijn voor het rijk van God, die als het ware het zaad zijn voor dat rijk van God. Zaden van een nieuw normaal in die tijd en een nieuw normaal voor alle tijden. Want die zaligsprekingen zijn weerbarstige, tegendraadse waarden, die niet zo gemakkelijk te rijmen zijn met het gewone normaal van die tijd of van alle tijden.

Maar door de coronacrisis zijn we misschien wel gevoelig of gevoeliger geworden voor wat Jezus in de zaligsprekingen zegt, is dat weerbarstige en tegendraadse misschien wat minder dan anders. Hij begint met armen van geest en ik denk dat hij daar niet voor niets mee begint. Armen van geest zijn de mensen die weten dat ze anderen nodig hebben, die weten dat ze het niet alleen kunnen, het niet alleen redden. Door de coronacrisis hebben we ontdekt dat het ideaal van zelfredzaamheid misschien toch niet zo ideaal is. Zelfredzaamheid sluit wel aan bij diep menselijke verlangens van het zelf willen en kunnen, van alles of veel zelf doen, van niet afhankelijk willen zijn. Maar in de laatste maanden hebben we ontdekt dat we anderen nodig hebben, hebben we ontdekt hoe belangrijk relaties zijn, relaties van nabijheid en vriendschap, relaties van zorg en zelfs de gewone relaties in winkels en openbaar vervoer, hebben we ontdekt hoe fnuikend isolatie en eenzaamheid kan zijn.

Wie niet in zichzelf opgesloten zit, kan dan ook die andere waarden die Jezus noemt waarderen, waarden die telkens met anderen of ook met anderen te maken hebben, die als het ware de sfeer in die relaties aangeven.

Zachtmoedig, dat is een manier van omgaan met mensen in je omgeving, waarin je niet voortdurend hen de maat neemt en afrekent, maar hen vertrouwt en het goede vooronderstelt. Hongeren naar gerechtigheid, dat is dat aan je mensen recht doet, hoe anders en vreemd ze ook mogen zijn in hun denken en doen, hoe moeilijk dat ook moge zijn. Vrede brengen dat is anderen niet in de verdediging drukken, betrekken in spiralen van wraak, maar hen de kans geven opnieuw te beginnen. Barmhartigheid dat is mensen als mensen met hun zwakke kanten en hun fouten een pek geven in je hart.

Precies omdat het om waarden gaat waarin naar voren komt hoe belangrijk anderen zijn en omdat het om waarden gaat waarin de sfeer van die belangrijke relaties wordt bepaald, hebben we meer dan bij graszaad of bloembollen invloed op hun groei. We kunnen er namelijk voor kiezen, of preciezer, we moeten er voor kiezen. Die waarden van de zaligsprekingen kunnen alleen maar gedijen als wij ons er voor inzetten. En dan wordt waar wat in die psalm staat en wordt het echte troost: wie zaait in droefheid zal oogsten in vreugde.

 

Meer nieuws

Advent: Het volk dat in het donker wandelt zal een groot licht zien

Het volk dat in het donker wandelt zal een groot […]

Preek voor de eerste zondag van de advent Cenakelkerk

Preek voor de eerste zondag van de advent 2020    […]

Overweging 1e zondag van de Advent 2020 B, 29 november, door pastoor Jacques Grubben.

De meditatieve gedachte in deze Advent is een passage uit […]

RedWednesday een spirituele bezinning, ook in onze Groenestraatkerk,  op de vervolging van christenen over de hele wereld.

Woensdagavond 25 november was het zover. Ook de Groenestraatkerk (H.Antonius […]

Paus Franciscus: ‘Wat kunnen wij met Kerstmis voor anderen betekenen?’

Wat kunnen wij met de kerstdagen aan anderen geven? Die […]

Preek voor Christus Koning 22 november, Cenakelkerk

Preek voor Christus Koning 2020            […]

Overweging Christus Koning, zondag 22 november 2020 A door pastoor Jacques Grubben.

Nabijheid kan op twee manieren worden omschreven als dichtbij zijn […]

Overweging 33e zondag door het jaar 14-15 november, Cenakelkerk

Overweging 33e zondag door het jaar 14-15 november 2020 Lezingen […]

Boodschap voorzitters Europese bisschoppenconferenties: “Herwinnen van hoop en solidariteit”

De Katholieke Kerk in de Europese Unie, vertegenwoordigd door de […]

Nieuws update Cenakelkerk 1 november

Gelukkig kunnen onze vieringen met de benodigde aanpassingen vooralsnog doorgaan. […]

R.-K. Kerk houdt Nationale Roepingenweek van 1 tot en met 7 november

Voor het tweede jaar op rij organiseert de Rooms-Katholieke Kerk […]

Kardinaal Eijk over aangekondigde regeling euthanasie bij kinderen: ‘Maak de cirkel niet rond’

De Minister voor Gezondheidszorg, Hugo de Jonge, heeft op 13 […]

Bisschoppen spreken woord van bemoediging met het oog op tweede coronagolf – bekijk ook de video

Het aantal coronabesmettingen is begin oktober schrikbarend opgelopen. Dat heeft […]

Ontwikkelingen pastorietuin Malden, update oktober 2020

Persbericht 2 Verkorte Haalbaarheidsstudie herbestemming en nevenbestemming Antonius Abtkerk Malden

Malden woensdagochtend vieringen

Doordeweekse eucharistievieringen op woensdag: iedere woensdag om 9.00 uur in […]

Raad van Kerken participeert in pleidooi voor mensenrechten: ook voor vluchtelingen uit Moria

Donderdag 24 september is in Trouw, de Volkskrant en het […]

Secretariaat Antonius Abt-kerk Malden

De openingstijden van het secretariaat van de parochielocatie in Malden […]

Het reserveringssysteem voor de kerkgangers

Vanaf 1 juli 2020 vinden er in parochie Heilige Drie-eenheid […]

TELEFONISCH CONTACT TIJDENS BEMOEDIGINGSMOMENTEN 024 – 345 34 71

Tijdens de Bemoedingsmomenten in de Ontmoetingskerk, maandag tot en met […]

Vieringen ONLINE in de Ontmoetingskerk

Iedere zaterdagavond en zondagochtend worden de vieringen van de parochie […]

Gebed en een kaarsje branden  in tijden van het Corona-virus

In verband met versoepeling van de maatregelen van de Nederlandse […]