Preek voor de 32ste zondag, 8 november       Cenakelkerk

Preek voor de 32ste zondag door het jaar  2020                                              Herwi Rikhof

Wijsheid 6,12-16 / Mt. 25,1-13

 

De ondertitel had voor mij de hoofdtitel mogen wezen en de hoofdtitel de ondertitel. ‘Korte verhalen van Jezus’ is de informatieve maar ook niet echt opwindende hoofdtitel van het boekje dat op mijn bureau ligt. Maar de ondertitel is prikkelend en maakt je  nieuwsgierig, een uitnodiging, zelfs een uitdaging om te gaan lezen: ‘de raadselachtige parabels van een controversiële rabbi’.

Hoe meer ik die korte verhalen van Jezus lees, hoe meer ik ontdek dat die ondertitel klopt. We hebben de afgelopen maanden een aantal van die korte, soms zeer korte verhalen van Jezus gelezen: de werkers die maar een uur werken en evenveel loon krijgen al degenen die de hele dag gewerkt hebben, de twee zonen, de een zegt ja en doet nee en de ander zegt nee en doet ja, de wijnbouwers die geen pacht betalen en de zoon van de eigenaar vermoorden, de mensen die van de straat gehaald worden voor een feestmaal en een heeft dan geen passende kleding. In elk van die verhalen zit iets prikkelends en vreemds. Elke keer blijf ik haken en ik merk dat die vreemde, soms raadselachtige elementen mij aan het denken zetten en mij haast dwingen verder te gaan de soms voor de hand liggende boodschap. Zoals vandaag.

Mattheus besluit het verhaal met een aansporing: ‘wees waakzaam want gij kent dag noch uur’. Maar is daar alles mee gezegd? Is dat de boodschap? Verklaart die slotopmerking die vreemde elementen in het verhaal over de meisjes die wachten op de bruidegom en in slaap vallen? Vreemde elementen als: te laat opmerken dat ze niet genoeg olie hebben, zo laat nog boodschappen kunnen gaan doen, dat sommigen wel lampen mee nemen maar geen olie, een soort lege portemonnee. Waarom hebben ze trouwens lampen bij zich? Voor het geval dat, zoals je een paraplu meeneemt als je denkt dat het kan gaan regenen? Maar wisten ze dan dat die bruidegom laat zou komen? Waarom helpt de ene groep de andere niet, ze hebben toch kruiken bij zich, hoezo niet genoeg? Misschien is het goed bij de ‘gewone’ zaken te beginnen, waar het verhaal om draait, bij de bruidegom en bij de olie en dan worden die vreemde elementen misschien wat minder vreemd.

Jezus begint met iets dat de mensen uit zijn tijd herkend zullen hebben: een bruidegom die naar zijn bruid komt en die feestelijk opgehaald wordt door meisjes, misschien de vriendinnen van de bruid. Een gewoon gebeuren dat hij gebruikt om over het rijk der hemelen, dat wil zeggen over God te spreken. ‘Rijk der hemelen’ is namelijk een eerbiedige verwijzing naar God. Ook dát verband zullen de mensen uit zijn tijd herkend hebben. Jezus is niet de eerste die het beeld van bruidegom en bruid gebruikt om over God en zijn volk te spreken. Bij de profeten komen we dat tegen: dat God als een bruidegom op zoek is naar zijn bruid, zijn volk, dat God als een bruidegom verlangt naar zijn volk, dat God als een bruidegom verliefd is op zijn bruid. Jezus kiest dat beeld omdat hij de sfeer van de omgang van God met zijn volk wil benadrukken, een sfeer van verlangen en verliefdheid. Die sfeer karakteriseert de omgang van God met zijn volk, met ons.

Hoe is de sfeer vanuit ons? Jezus brengt die sfeer ter sprake via die tien meisjes, via de twee even grote groepen die hij aanwijst: vijf dom, vijf verstandig. Alsof hij twee gelijke maar ook tegengestelde mogelijkheden aan wil geven: dom en verstandig. De term in het Grieks die gewoonlijk met ‘dom’ vertaald wordt, kun je ook vertalen met ‘afgestompt’. Dat vind ik betere vertaling, want dom dat zijn altijd de anderen en afgestompt dat is herkenbaarder. En dan wordt duidelijker dat het bij ons om een keuze gaat. Hoe reageren we op die bruidegom?

Om een antwoord te krijgen op die vraag moeten we stil staan bij lampen en olie. Natuurlijk is dat weer gewoon, lampen en olie om te zorgen dat die lampen ook kunnen branden. Maar ik denk dat in dit verhaaltje het meer dan toevallig of gewoon is. Het gaat per slot om het rijk der hemelen. Die meisjes hebben, om zo te zeggen, de opdracht licht te brengen waar het donker is. Dat is precies de opdracht die Jezus eerder in het evangelie aan zijn leerlingen gegeven heeft: licht te zijn, licht te brengen. Maar om licht te zijn en te brengen hebben ze olie nodig.

Olie roept een aantal gegevens uit het Oude Testament op. Drie belangrijke functies zijn verbonden met olie of zalf: koning, priester, profeet. En, deze drie functies komen samen in de Messias, die met de Geest van God gezalfd is en die door die Geest de taken van koning, priester en profeet bij uitstek kan vervullen. Het Hebreeuwse ‘Messias’ wordt in het Grieks ‘Christus’, en wij noemen ons christenen, messiaanse mensen, mensen die elk op een eigen manier deel hebben aan die drie functies van de Messias, de Christus, de met de Geest Gezalfde, priester, koning, profeet.

Als je nadenkt over die drie functies kun je ontdekken dat ze te maken hebben met drie belangrijke aspecten van ons geloofsleven. Priester verwijst naar onze relatie met God, naar gebed, naar spiritualiteit. Koning verwijst naar de verantwoordelijkheid die ieder heeft om haar of zijn leven ook gelovig in te richten en naar de verantwoordelijkheid die ieder heeft voor de geloofsgemeenschap. Profeet heeft te maken met de opdracht ons geloof door te geven en uit te dragen.

Alle drie functies hebben bovendien te maken met de werkzaamheid van de Geest. Paulus zegt dat de Geest in ons bidt. Het zijn de gaven van de Geest als inzicht en doorzettingsvermogen die ons helpen ons leven goed in te richten en de juiste beslissingen te nemen. Het zijn begeesterde mensen, zoals Stefanus daar, die getuigen van hun geloof.

Als ik die gegevens nu gebruik om het prikkelende verhaal van Jezus te begrijpen dan staan die vijf wijze meisjes voor gelovigen die weten dat ze gezalfd zijn met de Geest en ook weten dat ze alleen met behulp van de Geest hun verantwoordelijkheid kunnen realiseren en licht kunnen brengen en geven. En dan staan die domme of afgestompte meisjes voor gelovigen die denken dat ze zonder die hulp van de Geest kunnen, dat ze eigenlijk geen verantwoordelijkheid hebben, dat ze geen licht hoeven te geven of te zijn.

Misschien dat zo bezien die vreemde elementen in dit korte verhaal een beetje minder vreemd geworden zijn. Wat er voor mij nu uitspringt, in onze huidige omstandigheden, is dat Jezus over die tien meisjes, vijf en vijf, als twee gelijke en heel verschillende mogelijkheden praat. Door de slepende corona-crisis zijn die afgestompte meisjes heel herkenbaar, moe, de rek eruit, laat maar, niet bezig met straks. Maar door die slepende coronacrisis zijn die wijze meisjes nodiger dan ooit. Ze staan terecht op de voorkant van het boekje.

Meer nieuws

Advent: Het volk dat in het donker wandelt zal een groot licht zien

Het volk dat in het donker wandelt zal een groot […]

Preek voor de eerste zondag van de advent Cenakelkerk

Preek voor de eerste zondag van de advent 2020    […]

RedWednesday een spirituele bezinning, ook in onze Groenestraatkerk,  op de vervolging van christenen over de hele wereld.

Woensdagavond 25 november was het zover. Ook de Groenestraatkerk (H.Antonius […]

Paus Franciscus: ‘Wat kunnen wij met Kerstmis voor anderen betekenen?’

Wat kunnen wij met de kerstdagen aan anderen geven? Die […]

Preek voor Christus Koning 22 november, Cenakelkerk

Preek voor Christus Koning 2020            […]

Overweging 33e zondag door het jaar 14-15 november, Cenakelkerk

Overweging 33e zondag door het jaar 14-15 november 2020 Lezingen […]

Boodschap voorzitters Europese bisschoppenconferenties: “Herwinnen van hoop en solidariteit”

De Katholieke Kerk in de Europese Unie, vertegenwoordigd door de […]

Preek voor Allerheiligen-Allerzielen 31 oktober, 1 en 2 november Cenakelkerk

Preek voor Allerheiligen-Allerzielen  31 oktober, 1 en 2 november 2020  […]

Nieuws update Cenakelkerk 1 november

Gelukkig kunnen onze vieringen met de benodigde aanpassingen vooralsnog doorgaan. […]

R.-K. Kerk houdt Nationale Roepingenweek van 1 tot en met 7 november

Voor het tweede jaar op rij organiseert de Rooms-Katholieke Kerk […]

Kardinaal Eijk over aangekondigde regeling euthanasie bij kinderen: ‘Maak de cirkel niet rond’

De Minister voor Gezondheidszorg, Hugo de Jonge, heeft op 13 […]

Bisschoppen spreken woord van bemoediging met het oog op tweede coronagolf – bekijk ook de video

Het aantal coronabesmettingen is begin oktober schrikbarend opgelopen. Dat heeft […]

Ontwikkelingen pastorietuin Malden, update oktober 2020

Persbericht 2 Verkorte Haalbaarheidsstudie herbestemming en nevenbestemming Antonius Abtkerk Malden

Malden woensdagochtend vieringen

Doordeweekse eucharistievieringen op woensdag: iedere woensdag om 9.00 uur in […]

Raad van Kerken participeert in pleidooi voor mensenrechten: ook voor vluchtelingen uit Moria

Donderdag 24 september is in Trouw, de Volkskrant en het […]

Secretariaat Antonius Abt-kerk Malden

De openingstijden van het secretariaat van de parochielocatie in Malden […]

Het reserveringssysteem voor de kerkgangers

Vanaf 1 juli 2020 vinden er in parochie Heilige Drie-eenheid […]

TELEFONISCH CONTACT TIJDENS BEMOEDIGINGSMOMENTEN 024 – 345 34 71

Tijdens de Bemoedingsmomenten in de Ontmoetingskerk, maandag tot en met […]

Vieringen ONLINE in de Ontmoetingskerk

Iedere zaterdagavond en zondagochtend worden de vieringen van de parochie […]

Gebed en een kaarsje branden  in tijden van het Corona-virus

In verband met versoepeling van de maatregelen van de Nederlandse […]