Preek voor kerstavond 2021 Cenakelkerk

Preek voor kerstavond 2021                                                                                       Herwi Rikhof

Jes. 9,1-3.5-6 / Lc. 2,1-19

 

Inleiding
Ook al is de kerk leeg., wij vieren dit kerstfeest niet in een leegte. Allereerst natuurlijk omdat mensen thuis met ons mee vieren. U allen van harte welkom. Ik weet dat vanavond een parochiaan die onlangs 105 is geworden met ons mee viert en die wil ik toch speciaal welkom heten. Leo van harte welkom.

I would also like to welcome my dear friends from the States, in the States. Maybe they watch at this time, maybe later due the time difference between them and us, but thanks to the technique they can join when it suits them. Welcome.

We vieren dit kerstfeest niet in de leegte, omdat hoe dan ook de corona-pandemie ons doen en laten bepaalt, ook hoe we luisteren naar de verhalen uit de Schrift. Het ligt voor de hand stil te blijven staan bij de eerste lezing, zeker nu ook politici oog hebben gekregen voor een lange termijnvisie en blijkbaar visie niet meer iets is waarvoor je bij een opticien moet zijn. Maar ik wil stil blijven staan bij het feest van kerstmis, bij het verhaal van de geboorte van Jezus Christus, bij de tweede lezing die we gaan horen.

Preek
Onze Cenakelkerk is geen kerk van Kerstmis, maar van Pasen. Dat is duidelijke te zien in de kapellen De schilderingen in onze kerk beginnen daarachter, bij Maria Magdalena die op Paasmorgen de verrezen Heer herkent wanneer deze haar naam noemt. En de eerste kapel is paasavond met Maria Magdalena die aan de vrouwen vertelt wat zij heeft meegemaakt, en met de Emmausgangers die vertellen wat zij onderweg hebben meegemaakt en met de verrezen Heer die de leerlingen die zich opgesloten hebben in de zaal van het Laatste Avondmaal vrede toewenst.

Onze Cenakelkerk is geen kerk van Kerstmis, maar van Pinksteren. Dat is duidelijke te zien in de schilderingen op de grote vlakken, aan de teksten tussen de ramen waar telkens de heilige Geest genoemd wordt om het verhaal dat daaronder staat afgebeeld uit te leggen en natuurlijk het meest duidelijk in de koepel waar de Pinkstergeest is afgebeeld in kringen van vurige tongen.

En toch is onze Cenakelkerk ook een kerk van Kerstmis. In deze tijd zeker, omdat hier een mooie kerststal is neergezet door Marjolein en haar hulptroepen. Het is jammer dat vanwege de lockdown de kerk de komende dagen niet open is, zodat u en al die andere mensen niet kunnen komen kijken hoe mooi het stalletje weer is.

Maar de aanwezigheid van Kerstmis in onze Cenakelkerk gaat dieper dan dit stalletje en de andere kerstversiering. Maar daarvoor moet je wel goed kijken en ook een stap verder gaan dan het stalletje.

We hebben net het verhaal gehoord van de geboorte van Christus en van de boodschap van de engelen aan de herders op het veld. ‘Eer aan God in de hoge’ zo begonnen de engelen, ‘aan de mensen in wie hij welbehagen’ heeft zo eindigden ze, ‘Die hij liefheeft’ staat in de nieuwe bijbelvertaling. Het feest van Kerstmis is het feest van God die mens wordt, die een van ons wordt omdat God van mensen houdt.

Een paar weken geleden hebben we hier ter voorbereiding op Kerstmis een middag met kleine kinderen en hun ouders gehad, een bijeenkomst van Bijbelbende en ik heb toen de kinderen gevraagd of ze in onze kerk kinderen konden vinden op die afbeeldingen. En die zijn er: jongetjes die spelen op hun fluit, een meisje dat met haar moeder boodschappen doet, een jongetje die een blinde man helpt, een moeder met een baby op haar arm. Ik heb die kinderen gevraagd kinderen op te zoeken, omdat het altijd leuk is naar iets te kijken waarbij je moet zoeken, maar ook om hen een beetje gevoelig te maken voor de kern van ons geloof: dat God mens geworden is, een van ons geworden is, en dat God dus ook in heel gewone zaken te vinden is. Dat vind ik een van de mooie en ook diepzinnige aspecten van onze kerk: dat Piet Gerrits in de schilderingen het bijzondere van God in het gewone van mensen geschilderd heeft. De bekering van Paulus vindt plaats voor de poort van Damascus, terwijl een karavaan gewoon zijn gang gaat, mannen bij de poort zitten te praten en ezeltje op zijn rug ligt te kroelen. Het bijzonder in het gewone. En dat is wat we op het feest van Kerstmis vieren: het bijzondere in het gewone.

Als dat ontdekt hebt, dan zie je meer Kerstmis aanwezig in onze Paas- en Pinkster-Cenakelkerk. Dat prachtige mozaïek achter mij is duidelijk niet gewoon: je ziet daar de hemelse liturgie met engelen. Daar zijn geen gewone mensen op te vinden. Maar Piet Gerrits heeft op de boog daarvoor een zin geschilderd uit het visioen uit de Openbaring van Johannes waar dit mozaïek op gebaseerd is: ‘ziehier Gods woontente bij de menschen’. Ik vind die oude vertaling ‘woontente’ mooi, – de nieuwe vertaling heeft ‘woonplaats’ -omdat het duidelijk maakt dat God die alleen bij ons is, maar bij ons is in ons voorlopige, ons brekelijke ons eindige bestaan, in ons gewone bestaan. Door die zin daar te schilderen heeft hij dat hemelse visioen hier op aarde gebracht. Die zin pakt de menswording die we vanavond vieren.

Ik noemde al de bekering van Paulus voor de poort van Damascus. Het is een van meest dramatische schilderingen in onze kerk en ik denk ook een van de meest gefotografeerde als mensen deze kerk als onderdeel van het Grootste Museum van Nederland bezoeken. Piet Gerrits heeft weer een zin uit dat verhaal geschilderd: Saul waarom vervolgt gij mij? De zin die uit de hemel klinkt op het moment van de flits, de stem van Jezus Christus. Maar Paulus vervolgt niet Jezus – die is al gedood – hij achtervolgt volgelingen van Jezus. Waarom klinkt dan niet ‘waarom vervolg je mijn volgelingen?’. Misschien omdat die volgelingen van Jezus Christus zo dicht bij hem horen dat ze als het ware hem zijn. Paulus zal dat later uitwerken in het beeld van de kerk als het lichaam van Christus. Wij gewone mensen, wij gewone gelovigen vormen samen het lichaam van Christus. In onze gewone, in onze concrete gemeenschap, is de mensgeworden Zoon van God aanwezig, is zijn Geest werkzaam in wat we doen en laten. Het feest van Kerstmis is net als het feest van Pasen en Pinksteren ook het feest van ons als geloofsgemeenschap. En we weten allemaal dat die geloofsgemeenschap een gemeenschap is van gewone mensen, van menselijke mensen met hun talenten en hun beperkingen, met hun verrassend mooie kanten en hun – ook vaak verrassend – minder mooie kanten.

En dat brengt me bij de oproep van paus Franciscus tot alle gelovigen over de hele wereld, om een proces te beginnen waarin ieder nadenkt over de toekomst van de kerk, waarin ieder haar of zijn hoop en angsten verwoordt en meedeelt aan anderen, een proces ook waarin de leiding van de kerk wil luisteren naar die stemmen van de gewone gelovige. Door de corona-pandemie en de lockdown zijn die gesprekken in onze parochie nog niet echt van de grond gekomen, maar voor de pandemie uitbrak hebben wel heel veel mensen uit onze geloofsgemeenschap hun dromen en verlangens op kaarten gezet en die kaarten kunnen we in elk geval gebruiken. Maar we hopen ook weer echte gesprekken te kunnen voeren en misschien weer oppakken wat in het verleden hier op de Landstichting door pastoor Rabou werd gedaan: groot huisbezoek. We zullen waarschijnlijk naar een nieuwe vorm moeten zoeken, maar die gesprekken zijn belangrijk, omdat het bijzondere in het gewone te vinden is.

Zalig Kerstfeest.

Meer nieuws

Leesgroep Zeven Sacramenten nu ook ‘s avonds

Met ingang van woensdag 26 januari zijn er – door […]

Preek voor de 3de zondag door het jaar 22/23 januari 2022 Cenakelkerk

Foto: Arjan Bronkhorst   Preek voor de 3de zondag door […]

Overweging, 23 januari, 3e zondag 2022 C door pastoor Jacques Grubben.

Leren openstaan voor de ‘verborgen’ betekenis van de woorden van […]

Actie Kerkbalans gestart in onze parochie, bankbetalingen zijn veilig

U hebt hiervoor een folder per post ontvangen en onder […]